AI Frontlines Parijs & Londen 2026

De reis begon op de Nederlandse Ambassade in Parijs, waar Marjolein Hennis, Counsellor bij de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de OESO, ons meenam langs de werking van de organisatie die na de Tweede Wereldoorlog begon als coördinator van de Marshallhulp en uitgroeide tot een onverwachte bakermat voor internationale AI-definities. De OESO AI-principes die daar tot stand kwamen, kwamen uiteindelijk voor een groot deel terug in de definitie van ‘AI system’ in de EU AI Act. De OESO is daarmee het voorportaal van Europese wetgeving. Het is niet toevallig dat een breed gedragen internationale consensus zo goed werkt als startpunt voor regelgeving die ook daarbuiten serieus genomen wordt. Het château aan het Parijse Bois de Boulogne waar de OESO zelf zetelt, zagen we alleen op de foto’s van haar presentatie.

Direct daarna volgde op dezelfde locatie het gesprek over France 2030: Frankrijks miljardeninvesteringsplan in strategische technologieën, waaronder AI als speerpunt. Stefan Koreneef, Counsellor for Innovation, Science & Technology, en Martijn Adelaar, Head of Economic Department, schetsten hoe de Nederlandse ambassade dagelijks het gesprek met Franse ministeries voert over technologische soevereiniteit, en hoe Nederland in Europese coalities kan optrekken.

’s Middags verplaatsten we naar Station F, Xavier Niels immense startup-campus. Loïc Sadoulet, Affiliate Professor of Economics aan INSEAD, bood een denkkader: strategie stierf op het moment dat het een proces werd. De wereld beweegt in crises van vijf weken, vijf dagen, vijf uur. Planning op vijf jaar is pure schijnveiligheid geworden. Zijn uitnodiging: omarm subjectiviteit, maar maak hem transparant. Bij wervingsgesprekken weet je binnen een minuut of iemand past. De rest is een Excel-sheet om je gut feel achteraf te rechtvaardigen. Beter eerlijk: de beslissing was subjectief, maar we maakten hem openlijk.

De dag sloot af bij Raison, een jong educatie-bedrijf. Het begon via de dating-functie van Y Combinator, waar de twee founders elkaar via een matchmaking-systeem vonden. Nu werken ze met klanten in Europa, van ESCP tot ESSEC tot EHL, en worden ze geïncubeerd bij het Microsoft GenAI Programme op Station F. Hun stelling: wie denkt dat schoolsystemen zijn vervangen door ChatGPT onderschat de functie van de leraar en de waarde van een diploma, maar wie denkt dat het oude LMS-systeem onaangetast blijft onderschat Gen Z en Gen Alpha. Raison bouwt een AI-tutor-laag bovenop bestaande LMS-systemen, waarbij de leraar in control blijft en elke interactie analytics oplevert waarmee de volgende les beter wordt.

Als er één uitspraak deze dag domineerde, dan kwam hij van Yann Lechelle, voormalig CEO van Scaleway en nu CEO van Probabl: Europa is Afrika. Niet badinerend bedoeld, als diagnose. Zoals Afrika ooit de telecom-generatie oversloeg, zo heeft Europa de cloud-infrastructuur-generatie laten lopen. Gevolg: tegen 2035 verkopen vooral Amerikaanse en Chinese bedrijven kennis als dienst aan 9 miljard wereldburgers, à 29,99 dollar per maand, en de rest van de wereld bouwt publieke schuld op omdat ze de flow niet vangen. Van de half miljoen GPU’s die Nvidia in 2023 verkocht, kocht heel Europa er tezamen ongeveer duizend. Een 0,2%-positie in iets dat je toekomst bepaalt.

Daarna nam Igor Carron, Co-founder en CEO van LightOn, ons mee door het verhaal van zijn beursgenoteerde bedrijf. Het werd in 2016 opgericht als fotonica-hardwarecompany, om licht in te zetten voor AI-berekeningen, en had via onderzoeksprojecten toegang tot Europese supercomputers. Toen daar geen voldoende grote markt voor bleek, gebruikten ze hun supercomputer-tijd om de eerste volledig Franstalige LLM te trainen. Nu maken ze open-weight modellen die het volgens eigen studies beter doen dan Gemini op specifieke OCR-taken. Igor sprak met de passie van iemand die de strijd vecht van dichtbij: ‘we zijn in een gevecht om ons bestaan. We hebben geen tijd voor prehistorische discussies over open source versus big tech.’

’s Middags verhuisden we naar de Scaleway Offices, onderdeel van de Iliad-groep van Xavier Niel: niet-beursgenoteerd, één aandeelhouder, en juist dáárom in staat snelle strategische keuzes te maken. Fernando Torres Tejera (International Account Executive) en Cheikh Gassama (Partner Account Manager) lichtten de positionering van Scaleway toe als dé Europese hyperscaler-in-wording. Bijzonder detail: multi-vendor strategie met eigen hardware in gehuurde datacenters, zodat ze zich kunnen focussen op wat ze willen zijn. Een softwarebedrijf, geen vastgoedbedrijf.

Tussendoor presenteerde Cedric Thoma, Co-founder en COO van eSensia en oud-Tesla-manager, het product dat hij met een vriend-huisarts bouwt: AI-triage voor spoedlijnen. Hun systeem luistert mee met gesprekken op de ambulancedienst, analyseert stem en inhoud, en waarschuwt operators wanneer een oproep ernstiger is dan ze denken. Bewust géén volautomatisering: dat zou hen onder de EU AI Act als high-risk classificeren. Dat betekent jaren wachten op goedkeuring, en dat is onverenigbaar met een startup. Dus blijft de operator in de loop. Veelzeggend: bij Chinese tegenstanders in dezelfde markt geldt dat probleem niet.

Woensdagochtend arriveerden we in Londen, en binnen een uur werd duidelijk dat het VK het soevereiniteitsvraagstuk heel anders benadert dan Frankrijk. Waar Parijs praat over zelfbeschikking en Europese alternatieven, praat Londen over tempo. Er komt pragmatisch veel Amerikaanse big tech binnen, en het land heeft daar deals omheen gebouwd, inclusief een groot tech-investeringspakket dat verweven is met handelsafspraken.

Op de Nederlandse Ambassade in Londen zette Viv Sedov, AI Advisory Lead bij UBS Investment Bank, dit verder in perspectief. Ruim twintig jaar in het veld, begonnen bij de certificaatautoriteit van PwC tijdens de dotcom-jaren. Tijdens corona bouwde hij een eigen ESG-analyse-tool op basis van NLP en sentimentanalyse, en dat werd de basis voor UBS’ AI Winners Framework: de tool die gebruikt wordt om investeerders te laten zien welke bedrijven AI écht hebben ingebed.

In de middagsessie bracht Marjolein Bouwers, Chief Information Advisor bij de ambassade, de bredere context van het Britse AI-beleid. Het VK heeft een echt gearticuleerd AI-industriebeleid: Sovereign AI Unit, AI Growth Zones (aangewezen gebieden waar datacenters fast-tracked planning krijgen), een AI Energy Council om het energievraagstuk van die datacenters op te lossen, plus structurele investeringen in supercomputers. Nederland heeft in november 2025 een innovatiepartnerschap met het VK getekend op AI, Future of Compute, Quantum en Semicom. Het Nederlandse ambassadeteam zoomt in op neuromorphic computing en photonics: nieuwe rekenparadigma’s waar Britse en Nederlandse onderzoeksinstituten elkaar vinden. Tekenend: het VK noemt AI-veiligheid niet als vóórwaarde voor AI, maar als iets dat naast de economische waarde blijft bestaan. Precies andersom dan de EU.

Een volledige dag bij Amazon in Londen: drie sessies bij Amazon die samen de hele Amazon-filosofie afdekten, van de politiek gevoelige buitenkant tot de motorkap, plus ’s middags een online afsluiter met Inrupt. Menno Stroes, Sector Lead National Security & Defense (NL) bij Amazon, opende met de olifant in de kamer: digitale soevereiniteit. Zijn twee-bucket-model, data-soevereiniteit náást operationele soevereiniteit, werd het anker voor de rest van de dag. Zijn Oekraïne-voorbeeld bleef hangen: twee dagen voor de Russische inval belde het team-Zelensky met AWS-executives. In oorlog moet er nog een land zijn om te verdedigen. Kadasterdata, gevangeniswezen, zorgregisters: dat is net zo strategisch als de fysieke grens.

Mehmet Bakkaloglu, Principal Solutions Architect bij Amazon, ging daarna technisch dieper in op AWS’ soevereiniteitsmaatregelen. De Digital Sovereignty Pledge uit 2022, het Nitro system dat third-party-attesteert dat geen AWS-medewerker bij klantdata kan, de KMS External Key Store die encryptiesleutels buiten AWS houdt. En vooral de in januari 2026 gelanceerde European Sovereign Cloud: €7,8 miljard investering, aparte Duitse moedermaatschappij, EU-personeel, eigen governance met een MD (Stefan Israel) die contractueel niet ontslagen kan worden bij conflicten tussen Europees en Amerikaans recht.

Amay Lala, Principal Digital Innovation bij Amazon, schakelde van infrastructuur naar toepassing: AI en ML bij Amazon.com zelf. Schaalcijfers die de context wrongen: 80% van de Amerikanen woont binnen een uur rijden van een Amazon-fulfillment-center. Snelste levering onder 13 minuten. 400 miljoen producten. 750.000 industriële robots, en nog altijd 1,4 miljoen werknemers. De centrale methode heet working backwards: schrijf eerst een fictief persbericht plus FAQ voordat je bouwt. Als klanten dat niet zouden willen kopen, bestaat het probleem niet. Interessant gesprek over two-pizza teams, de schrijfcultuur (geen PowerPoints, maar dichte documenten die in de meeting samen in stilte worden gelezen) en de Andon Cord-procedure die uit de fabriek is overgenomen naar cloud computing. De boodschap: AI is bij Amazon géén optie, het is verplicht om de schaal en snelheid aan te kunnen, maar het is ook nadrukkelijk augmentatie eerst.

’s Middags schakelden we online voor John Bruce, CEO en Co-Founder van Inrupt, het bedrijf dat hij samen met Sir Tim Berners-Lee oprichtte. Zijn pitch: het web ging de verkeerde kant op vanaf de read-write-fase, waar bedrijfsmodellen op dataconsolidatie ontstonden. Solid, Berners-Lees derde laag van het web, draait dat om. Data blijft bij de gebruiker in een data wallet; diensten stellen vragen, halen niets weg. De agentic laag heet Charlie: strippt automatisch PII, past obfuscation toe, en wordt je persoonlijke geheugen dat je van LLM naar LLM mee kunt nemen. Het moment waarop Inrupt relevant wordt, is volgens John het moment waarop grote partijen zich gaan wapenen tegen LLM’s die hen dreigen te disintermediëren.

De laatste dag sloot de boog. ’s Ochtends Alpha-Sense, het market-intelligence-platform dat vijftien jaar geleden ontstond uit de ergernis van oprichter Jack Kokko over repetitief SEC-filing-werk als investment banker. Nu: 7.000 enterprise-klanten, ruim $600 mln. ARR, dekking van 90% van de S&P 100. Karem Levent (GTM Leadership) en Andy Smith (Senior Sales Director EMEA) legden hun vertically integrated platform-model uit: een data-laag (walled garden, eigen licentie), een synthese-laag (knowledge graph met domeincontext), en een workflow-laag (agents). Zonder de onderste twee produceer je mooie, maar onbetrouwbare output. Hun multi-agentic architectuur delegeert subtaken aan het best presterende model voor die taak. Live demo met UK- vs US-defensie-uitgaven werkte onder de 30 seconden. Voor venture capital is hun platform interessant omdat SharePoint-content, expert calls en sell-side research gecombineerd worden.

Daarna een bezoek aan het Engineered Arts office: twintig jaar oud, geen startup, hoofdkantoor in Cornwall, gezichtsbepalend in het niche-segment sociale humanoid robots. Morgan Roe, COO, demonstreerde Amica, die in meerdere talen reageerde (Nederlands, Japans, Engels) en op verzoek moeiteloos switchte tussen comedian- en brand-ambassador-persona. Hun positionering contrasteerde helder met de Chinese en Amerikaanse general-purpose-humanoid-golf: die bedrijven teren op funding, Engineered Arts heeft al een lopend commercieel model (£135.000 per full-size robot, desktop-variant vanaf juni 2026 voor $10K plus $10K per jaar). Mooi inzicht over de uncanny valley: er zijn twee assen. Visueel moet je ér van wég, met grijze silicone en zichtbare mechaniek. Dynamisch moet je ernaartoe, met menselijk knipperen en wegkijken bij oogcontact. De eerste Amica-video werd 20 miljoen keer bekeken; kijkers zeiden ‘nog nooit iets zo lifelike gezien’, terwijl ze hem jùist minder lifelike hadden gemaakt.

De week sloot af in Hucktree met Cien Solon, Founder en AI Transformation Speaker bij LaunchLemonade. Geen productpitch, maar een reflectie. Haar opening: je denkt dat je hier bent om te zien waar AI staat, maar je bent hier om uit te vinden wie je zelf bent en wat je teams worden. Haar diagnose, gestaafd door BCG-onderzoek: 60% van bedrijven ziet geen ROI op AI-investeringen, en dat komt niet door de modellen. Het komt omdat we onze teams nog organiseren als puzzelstukken die niets doen zonder elkaar, terwijl een AI-agent zélf een hele puzzel kan oplossen. De drie verschuivingen die ze meegaf: van useful naar necessary. Van doing naar discerning. En van ‘wat doe je?’ naar ‘wie ben je als de baan er niet meer is?’ Haar slotmetafoor bleef na afloop nog even hangen in de zaal: Camus’ Sisyphus, die een eeuwigheid een steen duwt. Wat doet hij als je hem de steen afneemt?